Στον Ευρωπαϊκό κανονισμό 1935/2004 δίνεται ο ορισμός της ιχνηλασιμότητας στα υλικά συσκευασίας τροφίμων. Στην ευρωπαϊκή οδηγία 2036/2006 δίδεται το γενικό πλαίσιο της ορθής βιομηχανικής πρακτικής για την παραγωγή των υλικών συσκευασίας. Στο νομοθέτημα αυτό πρέπει να σταθούμε στην μόνη τεχνική λεπτομέρεια που αναφέρεται και είναι η ακόλουθη: 

Printing inks applied to the non food-contact side of materials and articles shall be formulated and/or applied in such a manner that substances from the printed surface are not transferred to the food-contact side: 

(a) through the substrate or;

(b) by set-off in the stack or the reel, 

Ερχόμαστε στο κανονισμό 2011/10 που θα τεθεί σε ισχύ την 1^η Μαΐου 2011 και αναφέρεται στα πλαστικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην συσκευασία τροφίμων. Παραθέτω μερικά ενδιαφέρονται αποσπάσματα:  

‘ Σε ένα παρόμοιο πολυστρωματικό πλαστικό υλικό ή αντικείμενο τα στρώματα μπορεί να διαχωρίζονται από τα τρόφιμα με λειτουργικό φραγμό. Αυτός ο φραγμός είναι ένα στρώμα μέσα στα υλικά ή τα αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα το οποίο αποτρέπει τη μετανάστευση ουσιών στα τρόφιμα. Πίσω από ένα λειτουργικό φραγμό μπορούν να χρησιμοποιούνται μη επιτρεπόμενες ουσίες  με την προϋπόθεση ότι πληρούν ορισμένα κριτήρια και ότι η μετανάστευσή τους παραμένει χαμηλότερη από ένα δεδομένο όριο ανίχνευσης. Λαμβάνοντας υπόψη τα τρόφιμα για τα νήπια και για άλλα ιδιαίτερα ευαίσθητα άτομα, καθώς επίσης και τη μεγάλη αναλυτική ανοχή της ανάλυσης της μετανάστευσης, πρέπει να καθιερωθεί ανώτατο όριο 0,01 mg/kg στα τρόφιμα για τη μετανάστευση μη επιτρεπόμενων ουσιών μέσω λειτουργικού φραγμού. Ουσίες που είναι μεταλλαξιογόνες, καρκινογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε υλικά ή αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα χωρίς προηγούμενη έγκριση και, συνεπώς, δεν θα πρέπει να καλύπτονται από την έννοια του λειτουργικού φραγμού’

 

‘Το όριο ειδικής μετανάστευσης είναι η μέγιστη επιτρεπόμενη ποσότητα μιας ουσίας στα τρόφιμα. Το όριο αυτό εξασφαλίζει ότι το υλικό που έρχεται σε επαφή με τα τρόφιμα δεν συνιστά κίνδυνο για την υγεία. Ο κατασκευαστής πρέπει να εξασφαλίζει ότι υλικά και αντικείμενα που δεν έχουν έρθει ακόμη σε επαφή με τρόφιμα θα τηρούν αυτά τα όρια όταν έρχονται σε επαφή με τρόφιμα στις χειρότερες προβλέψιμες συνθήκες επαφής. Επομένως, θα πρέπει να αξιολογείται η συμμόρφωση των υλικών και αντικειμένων που ακόμη δεν έχουν έρθει σε επαφή με τρόφιμα και να θεσπιστούν οι κανόνες για τη διεξαγωγή των σχετικών δοκιμών’.

 

Η εκτίμηση μου είναι ότι  η ευρωπαϊκή νομοθεσία κινείται αργά αλλά σταθερά στις εξής κατεύθυνση ως προς τα χαρτοκιβώτια:

 

1.      ο κατασκευαστής παραγωγών χαρτοκιβωτίων πρέπει να είναι σε θέση να αποδεικνύει (με εσωτερικούς ελέγχους αλλά και με τη βοήθεια εξωτερικών εργαστηρίων) ότι το εσωτερικό Liner που έρχεται σε άμεση επαφή με τα τρόφιμο είναι κατάλληλο για αυτή την χρήση που προορίζεται / ανάλογα με το είδος του τροφίμου - υπάρχει πλέον ενιαίος κατάλογος εξομοιωτών στην 2011/10 (και το tenax για τις χάρτινες συσκευασίες).

 

2.      τα υπόλοιπα στρώματα που απαρτίζουν την συσκευασία δεν περιέχουν επικίνδυνες ουσίες για την ανθρώπινη υγεία (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες κτλ) που δύνανται να μεταναστεύουν στο κρίσιμο στρώμα

 

3.      η σύσταση του στρώματος του χαρτοκιβωτίου  - liner - που έρχεται σε επαφή με τα τρόφιμα δεν περιέχει αλλά και δεν ΕΜΠΛΟΥΤΙΖΕΤΑΙ (λόγω μετανάστευσης / setoff/ vapor phase transfer/ distillation) με ουσίες που απουσιάζουν από τον οδηγό ουσιών (που έχουν ήδη αξιολογηθεί) οι οποίος δύναται να εισαχθούν στο τρόφιμο σε ποσοστό που υπερβαίνει τα 10 ppb. 

Το χαρτί – χαρτόνι – χαρτοκιβώτιο βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο λόγω mineral oils και αναμένουμε σύντομα εξελίξεις.